KORIŠĆENJE OLAKŠICE PO OSNOVU ZARADE NOVONASTANJENOG OBVEZNIKA

Odredbom člana 15v stav 1. Zakona o porezu na dohodak građana ("Službeni glasnik RS", br. 24/01, 80/02, 80/02 - dr. zakon, 135/04, 62/06, 65/06 - ispravka, 31/09, 44/09, 18/10, 50/11, 91/11 - US, 93/12, 114/12 - US, 47/13, 48/13 - ispravka, 108/13, 57/14, 68/14 - dr. zakon, 112/15, 113/17, 95/18, 86/19, 153/20, 44/21 i 118/21, u daljem tekstu: Zakon) propisano je da osnovicu poreza na zarade za novonastanjenog obveznika, za zaradu koju ostvaruje po osnovu radnog odnosa na neodređeno vreme sa kvalifikovanim poslodavcem, pri čemu zasniva radni odnos na radnom mestu za koje postoji potreba da lice ima posebno stručno obrazovanje i za kojim postoji potreba koja se ne može lako zadovoljiti na domaćem tržištu rada, čini osnovica iz člana 15a stav 2. ovog zakona umanjena za 70%.

Saglasno odredbi člana 15v stav 4. tačka 2) Zakona, novonastanjenim obveznikom iz stava 1. ovog člana smatra se obveznik koji u momentu zaključenja ugovora o radu sa kvalifikovanim poslodavcem ima manje od 40 godina života, a koji je u periodu od 12 meseci koji prethode zaključenju ugovora o radu sa kvalifikovanim poslodavcem pretežno boravio van teritorije Republike Srbije radi daljeg školovanja, odnosno stručnog usavršavanja.

Način ostvarivanja prava na umanjenje osnovice poreza na zarade za novonastanjenog obveznika, za zaradu koju ostvaruje po osnovu radnog odnosa na neodređeno vreme sa kvalifikovanim poslodavcem, bliže je uređen Pravilnikom o načinu ostvarivanja prava na umanjenje osnovice poreza na zarade za novonastanjenog obveznika ("Službeni glasnik RS", br. 137/20, u daljem tekstu: Pravilnik).

Prema odredbama člana 5. stav 1. Pravilnika, period boravka iz člana 15v stav 4. tačka 2) Zakona novonastanjeni obveznik koji zasniva radni odnos sa kvalifikovanim poslodavcem dokumentuje tako što kvalifikovanom poslodavcu dostavlja isprave, i to:

1) potvrdu o promeni prebivališta, odnosno boravišta u Republici Srbiji, izdatu od nadležnog organa u Republici Srbiji, iz koje se može utvrditi da to lice u periodu od 12 meseci koji prethode danu zaključenja ugovora o radu sa kvalifikovanim poslodavcem, nije imalo prebivalište, odnosno boravište na teritoriji Republike Srbije; ili

2) potvrdu o prebivalištu ili boravištu u drugoj državi, izdatu od nadležnog organa druge države, ili izvod iz odgovarajućeg registra stranog nadležnog organa, iz koje se može utvrditi da je to lice u periodu od 12 meseci koji prethode danu zaključenja ugovora o radu sa kvalifikovanim poslodavcem, imalo prebivalište ili boravište u drugoj državi.

Saglasno članu 5. stav 2. Pravilnika, novonastanjeni obveznik, pored isprava iz stava 1. ovog člana, kvalifikovanom poslodavcu sa kojim zasniva radni odnos dostavlja i pisanu izjavu kojom to lice potvrđuje da je u periodu od 12 meseci koji prethode danu zaključenja ugovora o radu sa kvalifikovanim poslodavcem pretežno boravilo na teritoriji druge države, a koja izjava sadrži i podatke o državi, odnosno državama u kojima je boravilo, i da to lice neprekidno ili sa prekidima nije boravilo na teritoriji Republike više od 183 dana u periodu od 12 meseci koji prethode danu zaključenja ugovora o radu sa kvalifikovanim poslodavcem.

Novonastanjeni obveznik, pored isprava iz st. 1. i 2. člana 5. Pravilnika, kvalifikovanom poslodavcu sa kojim zasniva radni odnos dostavlja i uverenje, diplomu ili potvrdu o završenom srednjem ili visokom obrazovanju ili završenim postdiplomskim studijama ili studijama prvog, drugog ili trećeg stepena u drugoj državi ili potvrde o drugom vidu stručnog usavršavanja u drugoj državi, zbog čega je neprekidno ili sa prekidima boravio van teritorije Republike više od 183 dana u periodu od 12 meseci koji prethode danu zaključenja ugovora o radu sa kvalifikovanim poslodavcem (član 5. stav 3. Pravilnika).

Fizičko lice - državljanin Republike Srbije koji ima manje od 40 godina života u momentu zaključenja ugovora o radu sa kvalifikovanim poslodavcem, koji je u periodu od 12 meseci koji prethode danu zaključenja tog ugovora o radu pretežno boravio van teritorije Republike Srbije (neprekidno ili sa prekidima boravio van teritorije Republike Srbije više od 183 dana u periodu od 12 meseci koji prethode danu zaključenja ugovora o radu sa kvalifikovanim poslodavcem) radi školovanja, odnosno stručnog usavršavanja, o čemu kvalifikovanom poslodavcu dostavi dokumentaciju iz člana 5. Pravilnika, može se smatrati licem koje ispunjava uslove kao novonastanjeni obveznik iz člana 15v stav 4. tačka 2) Zakona.

Stručnim usavršavanjem mogu se smatrati i stručni kursevi i obuke koje je zaposleni, tokom perioda boravka i rada kod poslodavca u drugoj državi, u okviru redovnog zaposlenja, pohađao u cilju sticanja posebnih znanja, veština i sposobnosti, a o čemu podnese validnu dokumentaciju saglasno članu 5. stav 3. Pravilnika.

(Mišljenje Ministarstva finansija, br. 011-00-1005/2021-04 od 12.5.2022)