OBAVEZA EVIDENTIRANJA PROMETA NA MALO PREKO ELEKTRONSKOG FISKALNOG UREĐAJA OD STRANE LICA KOJA OBAVLJAJU POSLOVE KOJI SE SMATRAJU STARIM I UMETNIČKIM ZANATIMA, KAO I POSLOVIMA DOMAĆE RADINOSTI
Članom 3. st. 1. i 2. Zakona o fiskalizaciji ("Službeni glasnik RS", br. 153/20 i 96/21, u daljem tekstu: Zakon) propisano je da je predmet fiskalizacije promet dobra i usluga na malo (u daljem tekstu: promet na malo) i primljeni avans za promet na malo. Prometom na malo smatra se svaki izvršen promet dobara i pružanje usluga fizičkim licima, kao i svaki promet dobara i usluga u maloprodajnim objektima, nezavisno od toga da li je korisnik fizičko lice, pravno lice ili preduzetnik, uključujući i promet izvršen putem samonaplatnih uređaja - automata.
Članom 4. st. 1. i 2. Zakona propisano je da je obveznik fiskalizacije svaki obveznik poreza na prihode od samostalne delatnosti u smislu zakona kojim se uređuje porez na dohodak građana i svaki obveznik poreza na dobit pravnih lica u smislu zakona kojim se uređuje porez na dobit pravnih lica, koji vrši promet na malo. Obveznik fiskalizacije je u obavezi da evidentira svaki pojedinačno ostvareni promet na malo i to nezavisno od načina plaćanja (gotovinom, instant transferom odobrenja, čekom, platnom karticom, na drugi bezgotovinski način i sl.), uključujući i primljene avanse za budući promet na malo, preko elektronskog fiskalnog uređaja.
Stavom 4. istog člana Zakona propisano je da obveznik fiskalizacije koji obavlja delatnosti oslobođene od obaveze evidentiranja prometa na malo preko elektronskog fiskalnog uređaja aktom Vlade, a istovremeno obavlja i delatnosti koje nisu izuzete, odnosno oslobođene od obaveze evidentiranja prometa na malo preko elektronskog fiskalnog uređaja, dužan je da svaki pojedinačni promet na malo kod obavljanja delatnosti koje nisu obuhvaćene aktom Vlade, evidentira preko elektronskog fiskalnog uređaja.
Uredbom o određivanju delatnosti kod čijeg obavljanja ne postoji obaveza evidentiranja prometa na malo preko elektronskog fiskalnog uređaja ("Službeni glasnik RS", br. 32/21, 117/21 i 51/22, u daljem tekstu: Uredba) određene su delatnosti koje su oslobođene obaveze evidentiranja prometa na malo preko elektronskog fiskalnog uređaja.
Prema odredbi člana 4. stav 1. alineja druga Uredbe, delatnostima za koje ne postoji obaveza evidentiranja prometa na malo i primljenih avansa za promet na malo preko elektronskog fiskalnog uređaja smatraju se i poslovi iz Pravilnika o određivanju poslova koji se smatraju starim i umetničkim zanatima, odnosno poslovima domaće radinosti, načinu sertifikovanja istih i vođenju posebne evidencije izdatih sertifikata ("Službeni glasnik RS", br. 56/12, u daljem tekstu: Pravilnik), osim kamenorezačkog zanata iz člana 2. stav 2. tačka 26) tog pravilnika.
Imajući u vidu prethodno navedene odredbe Zakona i Uredbe, lica koja obavljaju delatnosti, odnosno poslove koji su navedenim Pravilnikom svrstani u stare i umetničke zanate i poslove domaće radinosti, osim kamenorezačkog zanata, oslobođena su obaveze evidentitanja prometa preko elektronskog fiskalnog uređaja, bez obzira na to da li navedena lica poseduju odgovarajući sertifikat.
Napominjemo da lice koje pored poslova starih i umetničkih zanata i poslova domaće radinosti obavlja i druge delatnosti koje Uredbom nisu oslobođene obaveze evidentiranja prometa preko elektronskog fiskalnog uređaja, u obavezi je da tako ostvaren promet na malo u okviru obavljanja tih drugih delatnosti evidentira preko elektronskog fiskalnog uređaja, saglasno članu 4. stav 4. Zakona.
(Mišljenje Ministarstva finansija, br. 011-00-00271/2022-04 od 23.6.2022)